Records of the department of state relating to internal affairs of Turkey, 1910-29 (Washington)
1 mikrofilm makarası (1088 poz)
Keywords: 92 numaralı belgede, ABD İstanbul Büyükelçisi Henry Morgenthau ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 13.07.1915 tarihli yazışmanın konusu: 28 Haziran'da, ABD Halep Konsolosu tarafından hazırlanan rapor Büyükelçiye gönderilmiştir. Bu raporda, Urfa'daki Ermenilerin durumu yazılmıştır. İçinde Rahip Leslie tarafından hazırlanan bir rapor da bulunmaktadır. 93 numaralı belgede, ABD İstanbul Büyükelçisi Henry Morgenthau ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 13.07.1915 tarihli yazışmanın konusu: 30 Haziran'da ABD Trabzon Konsolosu Oscar Heizer tarafından Büyükelçiye gönderilen mektup. Bu mektubun konusu da Trabzon şehrindeki Ermenilerin durumudur. 94 numaralı belgede, ABD İstanbul Büyükelçisi Henry Morgenthau ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 15.07.1915 tarihli yazışmanın konusu: 3 Temmuz'da ABD Trabzon Konsolosu Oscar Heizer tarafından Büyükelçiye gönderilen mektup. Bu mektubun konusu da Trabzon şehrindeki Ermenilerin durumudur. 95 numaralı belgede, ABD İstanbul Büyükelçisi Henry Morgenthau ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 20.07.1915 tarihli yazışmanın konusu: Sofya'da bulunan Taşnaksutyun Komitesi'nin Elçiliğe yolladığı 4 tane rapor. Konu, Ermenilerin Osmanlı Devleti'nde maruz kaldığı davranışlardır. Büyükelçi, ayrıca Alman Bayan Hunecke ve Tarsus Amerikan Koleji'nde öğretmen olan İsveçli Bay Briquet'in gördüklerini yazıkları 2 mektubun çevirilerini de yollamıştır. 96 numaralı belgede, ABD İstanbul Büyükelçisi Henry Morgenthau ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 16.08.1915 tarihli yazışmanın konusu: Yaklaşık 30 İngiliz Yahudi, 420 Fransız Yahudi, 180 Rus Yahudi, ülkeleri belirtilmeyen 200 Yahudi, ve Hayfa, Kudüs, Yafa ve Beyrut'ta toplam 310 Yahudi vardır. Bu kişiler Yunan, Roman, İspanyol ve Amerikan uyrukludur. Türk Hükümeti, bu Yahudilerin bir ülkeye bağlı olduklarını belirtmedikçe, hepsini saldırgan kuvvetlerin vatandaşı olarak sayacağını ifade etmiştir. Mısır ve Rodos daha fala Yahudi kabul etmemektedirler.Mısır Hükümeti'nden durumu tekrar gözden geçirmesi için çalışıyorum. 97 numaralı belgede, ABD Suriye (Beyrut) Konsolosu Jesse Jackson ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 06.07.1915 tarihli yazışmanın konusu: Bir Amerikan vatandaşının gözünden Ermenilerin tutuklanmasına ilişkin rapor. Yazı 20 Haziran tarihinde, "Bu Bölgedeki Ermeni Sürgününe ilişkin Kısa bir Not" başlığındadır. Yazarın adı veya soyadı yoktur. 98 numaralı belgede, ABD Paris Konsolosu William Sharp ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 19.08.1915 tarihli yazışmanın konusu: 82 sayılı belgedeki konuya ilişkin olarak, Fransız Hükümeti, diplomatik ilişkilerin kesilmesinden önce bir kararname ile fes edilen kapitülasyonların iptal kararını tanımadığını, kapitülasyonların iki devlet arasında imzalanan ortak bir antlaşma olduğu için bir tarafın bunu kendiliğinden kaldıramayacağını, sonuç olarak Fransız Hükümeti'nin bu olayı protesto etmeye hakkı olduğu, ve tazminat istemeye hakkı olduğu yazılmıştır. 99 numaralı belgede, ABD İstanbul Büyükelçisi Henry Morgenthau ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 18.08.1915 tarihli yazışmanın konusu: İçişleri Bakanı bana bilgi vererek, emirlerin vilayetlere gönderildiği ama bu emirlerin tüm Protestan ve Katolik Ermenileri muaf tuttuğunu söylemiştir. Birçok kişi öncede sürülmesine rağmen ve birsürü kişinin öldürülmesine rağmen, emirler doğru şekilde uygulanırsa, Amerikan görevlerine bağlı birçok Ermeninin hayatı kurtarılacaktır. Protestan ve Katolik Ermeniler nüfusun yüzde 10u kadardır, Amerikan kuruluşlarına bağlı olan/çalışan tüm Ermeni profesörlerin, öğretmenlerin, öğrencilerin, hemşirelerin vs. muaf olmasını istedim ve Bakanlık isteğimi onaylama yönündedir, ayrıca Konsolosluğumuzda çalışan Ermenilerin de sürülmemesini güvence altına aldım. Bakan Lansing cevap olarak, Türk Hükümeti'nin bazı Ermenilerin muaf tutulduğu kararı uygulayıp uygulamadığını sormuştur. 100 numaralı belgede, ABD İstanbul Büyükelçisi Henry Morgenthau ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 20.08.1915 tarihli yazışmanın konusu: Leslie'nin acil isteği üzerine, Edelman'ı yardım fınları ile birlikte Urfa'ya gönderdim. İçişleri Bakanı benden hem Leslie'yi hem de Edelman'ı geri çağırmamı istedi ama ben tüm saldırgan kuvvetlerinin Urfa'dan ayrılmasına dek bunu reddedeceğimi ve Leslie tanınana kadar Edelman'ı gerçi çağırmayacağımı belirttim. Leslie'den gelen raporlarda, Türklerin sürülen Ermeniler Urfa'dan geçerken yaptığı hareketlerin ılımlı olduğu yazılmıştır. 101 numaralı belgede, ABD İstanbul Büyükelçisi Henry Morgenthau ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 20.08.1915 tarihli yazışmanın konusu: Alman Konsolosun yaptığı protestolar Anadolu içindeki koşulları geliştirmemiştir. Alman Hükümeti'nden Konsolosa gelen talimatlar, Bab-ı Ali'den tüm sürgünlerin durdurulmasını ve verilebilecek tüm tazminatların hemen ödemesi istenmiştir. Yapılan başka baskılar da durumu düzeltmeye çalışmaktadır. Bulgarlar bu konuda etkili temsiller yapmaktadırlar. 102 numaralı belgede, ABD İstanbul Büyükelçisi Henry Morgenthau ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 22.08.1915 tarihli yazışmanın konusu: Bana verilen bilgiye göre, Türkiye'den ayrılması için zorlanan İngilizler ve Fransızların Girit'e gitmelerine izin verilmiştir. Schofield'den onları bir an önce adaya götürmeleri için emir verilmiştir ve bu konuda İngiliz ve Fransızlara da bilgi verilmesi istenmiştir. 103 numaralı belgede, ABD İstanbul Büyükelçisi Henry Morgenthau ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 20.07.1915 tarihli yazışmanın konusu: ABD Trabzon Konsolosu Oscar Heizer'in 7 Temmuz tarihinde Büyükelçi'ye yolladığı rapor. 104 numaralı belgede, ABD İstanbul Büyükelçisi Henry Morgenthau ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 21.07.1915 tarihli yazışmanın konusu: Beyrut'taki ABD Konsolosu'nun Zeytun bölgesinde yaşananlara ilişkin gönderdiği mektup. Yazılma Tarihi 20 Haziran 1915'tir. 105 numaralı belgede, ABD İstanbul Büyükelçisi Henry Morgenthau ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 26.07.1915 tarihli yazışmanın konusu: ABD Trabzon Konsolosu Oscar Heizer'in 28 Haziran tarihinde Büyükelçi'ye yolladığı rapor. 106 numaralı belgede, ABD İstanbul Büyükelçisi Henry Morgenthau ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 26.07.1915 tarihli yazışmanın konusu: Merzifon'da bulunan ABD Koleji'nde öğretmen olan bir kişinin Ermenilere ilişkin durumla ilgili yazdıkları. Kişi adının saklı tutulmasını istemiştir. Ayrıca bu yazılanların bazılarının abartılı ve dedikodu olduğunu bildiğini ama kendisine anlatılanlarla bildikleri hakkında ayırım yaptığını söylemiştir. Büyüklelçiye göre, burada yazılanlar gelecekte iyi bir referans olabilir. 107 numaralı belgede, ABD İstanbul Büyükelçisi Henry Morgenthau ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 26.07.1915 tarihli yazışmanın konusu: Belge; ABD İzmir Konsolosu olan Horton ile Morgenthau arasındaki yazışmalar, Bab-ı Ali'ye gönderilen nota, Samuel Haim Amado'nun Bay Horton'a gönderdiği mektuptan oluşmaktadır. Dışişleri Bakanı Lansing ise bu belgeyi Paris Büyükelçisi Willaim Sharp'a iletmiştir. 108 numaralı belgede, Deniz Kuvvetleri Bakanı Vekili ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 25.08.1915 tarihli yazışmanın konusu: Bazı İngiliz ve Fransız vatandaşların Girit Adası'na transferi için Chester Gemisi'nin Komutanı, Türkiye Büyükelçisi'nin isteğine karşılık, Bakanlığa bir mektup yollamıştır. 109 numaralı belgede, Deniz Kuvvetleri Bakanı Vekili ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 27.08.1915 tarihli yazışmanın konusu: Bir önceki belgenin konuru ile ilgili gelen telgraf. 110 numaralı belgede, Diplomatik Temsilci Arnold ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 30.08.1915 tarihli yazışmanın konusu: ABD'ye savaş gemileriyle ilgili tüm olanakların sağlanacağını Fransız Amiral'ın kendisine söylediği, daha önce var olan düzenlemelere saygı gösterilmesi ve olası olayların engellenmesi için, Suriye sahilindeki ABD Deniz Kuvvetleri, orada bulunan 3.üncü filoya hangi gemilerin olduğunu ve oradan demir alacakları tarihi ve saati yazmaları için başvuruda bulunmalıdır. Yapılacak uygulamalar, Fransız gemilerine verilecek ve kuşatılan geminin komutanı telgrafı ABD'ye yollayacaktır. 111 numaralı belgede, ABD İstanbul Büyükelçisi Henry Morgenthau ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 27.08.1915 tarihli yazışmanın konusu: Mektupta "Chester gemisi dün itibariyle Beyrut'tan Girit'e gitmek için yola çıkmıştır, gemi içinde 13 ABDli, 184 Fransız, 86 İngiliz, 31 Rus, 30 Rum vardır. Des Moines gemisi ile Yafa ve Hayfa'dan sürülen kişileri Girit'e götürecektir. Yunanistan Dışişleri Bakanı, muhtaç kişiler Yunanistan'da kaldığı sürece onları desteklememizi istemiştir. Bunu yapacağımı lütfen ilgili ülkelere bildirin ve onlar da böylece kendi sahillerine göre ulaşımların nasıl olacağını ayarlasınlar." diye yazılmıştır. Dışişleri Bakanı Lansing mektubu İngiltere'ye iletmiştir. 112 numaralı belgede, ABD İstanbul Büyükelçisi Henry Morgenthau ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 02.08.1915 tarihli yazışmanın konusu: Beyrut'ta 1 Temmuz tarihinde, "Ittihad-al Osmani" gazetesinde yayımlanan bir ilan, Beyrut ABD Başkonsolosu tarafından Morgenthau'ya iletilmiştir. 113 numaralı belgede, ABD Paris Konsolosu William Sharp ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 18.08.1915 tarihli yazışmanın konusu: 5 Ağustos tarihinde yollanılan mektuba cevap olarak(belge 82), Fransız Hükümeti'nin konuyla ilgili yazdığı cevap iletilmiştir. Konunun esası, Fransa'nın himayesinde olan bazı Yahudilerin Osmanlı Devleti yetkilileri tarafından tutuklanmasıdır. Cevabın bir kopyası da İstanbul Büyükelçisine iletilmiştir. 114 numaralı belgede, ABD Trabzon Konsolosu Oscar Heizer ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 12.07.1915 tarihli yazışmanın konusu: Konsolos, 3 tane ayrı tarihli mektup göndermiştir. İlkinin tarihi 28 Haziran'dır. (İçeriği Belge 105Tir.) İkinci belgenin tarihi 30 Haziran'dır.(Belgenin içeriği Belge 93'tür.) Üçüncü belgenin tarihi 3 Temmuz'dur. (Belgenin içeriği belge 94'tür.) 115 numaralı belgede, ABD Trabzon Konsolosu ABD Londra Büyükelçisi ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 04.09.1915 tarihli yazışmanın konusu: Belge 98 ve 100'de yazanlara ithafen, İngiliz Hükümeti, İstanbul'daki Elçiliğe bir mesaj göndererek, Mısır Hükümeti'nin Yahudilere yer vermeleri konusunda Elçiliğin kendilerini bilgilendirmesini istemiştir. Morgenthau'dan, bu göçmenlerin Mısır'a gitmeleri için gerekli ayarlamaları yapması ve kişilerin İskenderiye'ye olası varış tarihleri ve sayıları hakkında bilgi vermesi istenmiştir. 116 numaralı belgede, ABD Londra Büyükelçisi ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 06.09.1915 tarihli yazışmanın konusu: İngiliz Dışişleri Bakanlığı iletilen bilgi için teşekkür etmektedir ve Atina'daki İngiliz Bakan'ın (Konsolos) Girit'teki İngiliz Konsolosu'na burada olan İngiliz Yahudilerine yardım edilmesi konusunda görevlendirilmesi istenmiştir. 117 numaralı belgede, ABD İstanbul Büyükelçisi Henry Morgenthau ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 07.09.1915 tarihli yazışmanın konusu: Savaş Bakanı, ABD'ye göç edecek olan Ermenilere izin vermiştir ve Büyükelçi bu göçün iyi niyetli bir göç olduğunu kefil olduğunu söylemiştir. Türkiye'deki Ermeni ırkının yok edilmesi hızla artmaktadır, Ankara ve Bursa'da soykırımların olduğu rapor edilmiştir. Bu insanlara yardım sağlanması ve daha fakir olanların göç edebilmesi için gerekli şeylerin yapılması istenmiştir. Göçmenlerin Panama Kanalı aracılığı ile kendi sahillerine götürülmeleri için California, Orgeon ve Washington'a haber verilmesi istenmiştir. Mektupta da belirtildiği üzere, bu yazı ayrıca Cleveland Dodge, Charles Crane, John Mott, Stephen Wise'a da gönderilmiştir. 118 numaralı belgede, Almanya İmparatorluğu Trabzon Konsolosu Dr. Bergfeld ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 31.08.1915 tarihli yazışmanın konusu: Yazının orijinalinde Dr. Bergfeld'in el yazısı vardır (okunmamaktadır), kopyası ile Almanca'dır. 119 numaralı belgede, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın arasındaki 24.08.1915 tarihli yazışmanın konusu: Mektubun yazarının kim olduğu bilinmemektedir, İstanbul'dan Lord Bryce'a gönderilmiştir, tarihi 13 Temmuzdur. Konusu ise Ermenilerin Anadolu'daki durumdur. 120 numaralı belgede, ABD Paris Konsolosu William Sharp ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 09.08.1915 tarihli yazışmanın konusu: Fransa Dışişleri Bakanlığı, göçmenleri Girit Adası'na aktaran gemilere teşekkürlerini sunmaktadır. Atina'daki Fransız Bakan'a ise, İngiliz ve Rus meslektaşları ile gerekli düzenlemeleri yapması için görev verilmiştir. Dışişleri Bakanı Lansing bu mektubu ABD Deniz Kuvvetleri Bakanı'na iletmiştir. 121 numaralı belgede, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın arasındaki 08.09.1915 tarihli yazışmanın konusu: Des Moines ve Chester gemileri Türkiye'den ayrılan göçmenleri Girit Adası'na götürmüştür ve bu mektupta iki gemi arasındaki yazışmalar vardır. 122 numaralı belgede, ABD İstanbul Büyükelçisi Henry Morgenthau ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 10.08.1915 tarihli yazışmanın konusu: 11 Haziran'da Harput Konsolosu Davis'in yazdığı mektup, Dul bir kadın olan Victoria Barutjibashian'ın ifadeleri ve Taşnaksütyun komitesinin 2 Ağustos tarihli mektubu bu belgenin içindedir. 123 numaralı belgede, ABD İstanbul Büyükelçisi Henry Morgenthau ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 10.08.1915 tarihli yazışmanın konusu: İstanbul'daki Rum Patriği'nin yazdıklarında, Rum nüfusa yapılanlar anlatılmıştır. Bakanlığa göre, Rumların tutuklanma sayısı daha azdır ama Ermenilerin sürülmesine dair çıkarılan kanun Rumlara da uygulanmaktadır. 124 numaralı belgede, ABD İstanbul Büyükelçisi Henry Morgenthau ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 15.08.1915 tarihli yazışmanın konusu: Mersin'deki ABD Konsolosu Edward Nathan'ın Ermeni Sürgünü'ne ilişkin yazdıkları. 125 numaralı belgede, ABD İstanbul Büyükelçisi Henry Morgenthau ve ABD Dışişleri Bakanlığı arasındaki 17.08.1915 tarihli yazışmanın konusu: 9 Ağustos tarihinde İzmir'deki ABD Konsolosunun Büyükelçiye gönderdiği mektup.