Mir'âtü'l-fevâ'id fî terâcimi meşâhîrî Âmid - Ali Emîrî Efendi, 1857-1924. (İstanbul)
2 c. (1. c. 267 s. ; 2. c. 799 s.)
Keywords: "Türkoloji çalışmaları ve Türk tarihi için en önemli kaynak olan Dîvânu Lugati’t-Türk’ü bulan ve ilim âlemine kazandıran, binlerce yazma ve matbu eser içeren kütüphanesini milletine bağışlayarak kültür tarihimize eşsiz hizmetler eden Ali Emîrî; biyografi alanında da önemli eserler telif etmiştir. Diyarbakırlı -eski ismiyle Âmid- şeyhler, âlimler, ileri gelenler ve şairler ile Diyarbakır’da vazife yapmış devlet adamlarının hayatını anlattığı “Mir’âtü’l-Fevâ’id fî Terâcimi Meşâhîri Âmid” adlı eserini yazarak onları unutulma tehlikesinden kurtarmayı amaçlamıştır. Eserin bilinen tek nüshası müellif hattı olup 138 sayfalık mukaddime kısmı ile 228 varaklık tamamlanmamış “Elif ” kısmı, Ali Emîrî’nin kurduğu Millet Yazma Eser Kütüphanesi’nde kayıtlıdır. Söz konusu eserde Ali Emîrî çok meşhur şahsiyetleri oldukça ayrıntılı bir şekilde anlatırken, hiçbir yazılı kaynakta yer almayan isimlerin de günümüze kadar ulaşmasını sağlamıştır. Ali Emîrî’nin özellikle “Mukaddime” kısmında şehir, belde, kale, çeşme, kütüphane, cami ve medreselerin kuruluş öykülerini anlatması ve bazı sanatlar hakkında ayrıntılı bilgi vermesinden dolayı eser; kültür ve şehir-mimarî tarihi alanında oldukça önemli bir yer tutmaktadır. Mukaddime ve metin kısmı olmak üzere tıpkıbasımlarıyla birlikte iki cilt halinde yayımlanan eserde sözlüğün yanı sıra geniş bir yer-şahıs-eser indeksi de bulunmaktadır. Prof. Dr. Günay Kut tarafından incelemesi yapılan eserin yayına hazırlanmasında Millet Yazma Eser Kütüphanesi, Ali Emîrî Edebiyat, 562 ve Ali Emîrî Tarih, 750 numaralarda kayıtlı yazma nüshalar esas alınmıştır." --