Hankahlar tarihi - Keyanî, Muhsin, 1928- (İstanbul)
551 s.
Keywords: "Hankah dilimizde daha çok dergah tekke ve zaviye terimleriyle karşılamaya çalıştığımız yapılara verilen bir isim. Sûfilerin nazarında hankah mahallerinin çoğu İslami öğretimin ve eği timin nefis terbiyesinin ve aynı zamanda kendini bilmenin Hakkı bulmanın ve tanımanın gerçekleştiği mekanlardır. Bu yapılar hicri dördüncü asırdan beri gönül erlerinin ibadet çile zikir sema ve seyr ü sülûk programlarının uygulandığı birer merkez işlevini görmüşlerdir. Bunun yanı sıra İslam medeniyetinin parlak devirlerinde ücretsiz misafirhaneler olarak insanların konaklama ve yemek yeme gibi ihtiyaçlarının karşılandığı mekan vazifesi de görmüşlerdir. Eğer maneviyat ve hikmet ehlinin asırlar boyunca terbiye ve manevi eğitimleri için inşa ettikleri bu mahaller ortaya çıkmasaydı irfani meselelerin yaygınlaşması ve tebliği hakikat erlerinin ve bu mesleğe ilgi duyanların bir araya gelip toplanmaları belki de hiçbir şekilde mümkün olmazdı. Tarihi sosyolojik önemine rağmen bu tür yapıları kurumsal olarak tüm yönleriyle ele alan araştırmaların sayısı oldukça az ve bütünü kuşatıcı mahiyette değildir. Muhsin Keyaninin İslam medeniyetinin bu ilim ve irfan kurumlarını araştırdığı eseri Hankahlar Tarihi hem islâm coğrafyasındaki kurumların izini sürüyor hem de onları fonksiyonları uygulamaları ve iç işleyişleri bakımından ele alıyor." --