Azerbaycan Demokrat Fırkası ve Milli Hükümeti, 1945-1946 - Ünal, Sonay.
vi, 144 y.
Keywords: ►İkinci Dünya Savaşı’nın bitiminde İran topraklarını işgal etmiş olan Amerika ve İngiltere İran topraklarından askeri birliklerini tahliye etti. İran’a isteklerini kabul ettiremeyen Sovyet Rusya’nın ise askeri birliklerini tahliye etmeye pek niyeti yoktu. İran, Fars olmayan etnik gruplara uyguladığı İranileştirme siyasetinde istikrarlı bir şekilde yol almaktaydı. Bu durum İran’da karışıklık çıkarmak isteyen Sovyet Rusya’nın halktan destek bulmasına imkan tanıdı. Sovyet Rusya’nın teşviki ve desteğiyle İran Azerbaycan’ında küllenmiş olan özgürlük hareketleri yeniden canlanmıştır. Bu tezin amacı İran tarihinde etkin rol oynamış olan İran Türkleri’nin siyasi faaliyetlerini konu almaktır. Esas konumuzu İran’da kurulmuş olan Azerbaycan Milli Hükümeti teşkil etmektedir. Azerbaycan Milli Hükümeti Aralık 1945’te İran Azerbaycanı’nda Sovyetlerin desteği ile Seyid Cafer Pişeverî liderliğinde kurulmuştur ve toplamda bir yıl hüküm sürebilmiştir. Sovyetler İranla petrol imtiyazı elde ettiği bir anlaşma imzalanmasının ardından askeri birliklerini İran’dan tahliye etmiştir. Sovyet Rusya’nın İran’dan askeri birliklerini tahliye etmesiyle Azerbaycan Milli Hükümeti yıkılış sürecine girmiştir. Anlattığımız bu süreci daha iyi anlayabilmek adına çalışmamızda Azerbaycan Milli Hükümeti öncesi mevcut durum, Azerbaycan Milli Hükümeti öncesi Hazırlıklar ve Azerbaycan Milli Hükümeti ana başlıklarıyla ayrıntılı olarak büyük bir hassasiyet ve titizlikle araştırılıp kaleme alınmıştır. ►At the end of The World War II, America and England, which had occupied Iran territories, discharged their military units in the territories of Iran. However, Soviet Russia, which could not make Iran accept its desires, was not so eager to discharge its military unit. Iran was insisting on its politics of making people Iranian that was performed to ethnical groups who were not Iranian. That enabled Soviet Russia, which wanted to cause a riot in Iran, to get support from the community. In addition, rebellion for freedom that had been faded away reactivated in the Azerbaijan of Iran. The aim of this thesis is to be about political activities of the Turks in Iran who had an important role in Iran history. Our main topic is the National Government of Azerbaijan founded in Iran. National Government of Azerbaijan was founded on December 1945 by Seyid Cafer Pişeverî with the help of Soviets in the Azerbaijan of Iran and this government could reign only one year in total. After the treaty, signed between Soviet Russia and Iran in which Soviet Russia got privilege of petroleum, Soviet Russia discharged its military unit in Iran. When Soviet Russia discharged its military units in Iran, National Government of Azerbaijan came in the period of collapse. In order to comprehend this period explained above better, Current Situation before National Government of Azerbaijan, Preparations before National Government of Azerbaijan and National Government of Azerbaijan in these three main headings have been searched and written very sensitively and punctiliously in details.