Kalust Sergiz Gülbenkyan ve Türk Petrol Şirketi - Okumuş, Ali.
viii, 153 s.
Keywords: ► Bu çalışmada Kalust Gülbenkyan, Türk Petrol Şirketi ve bu Şirketin faaliyetlerini incelemek amaçlanmıştır. Malum olduğu üzere, petrol son yüzyılda özellikle Ortadoğu'daki devletlerin şekillenmesinde en önemli faktörlerden biri olmuştur. On dokuzuncu yüzyılın sonlarından itibaren bölgedeki petrolün verimliliğinden haberdar olan Avrupalı ve Amerikalı büyük petrol şirketleri, bölge petrolünden hissedar olmak için mücadeleye girişmişlerdir. Müteaddit müracaatlar fayda vermeyince zaman zaman gayr-i hukuki teşebbüslerde dahi bulunulmuştur. Türk Petrol Şirketi kurulduktan sonra Said Halim Paşa'nın bir mektubuna istinaden şirket, bölge petrolünü işletme imtiyazını aldığını iddia etmiştir. Irak Hükumeti kurulmasıyla birlikte bu imtiyaz, imzalanan bir anlaşmayla resmen Türk Petrol şirketinin olmuştur. 1928 yılında ise Amerikalı Şirketler de Türk Petrol şirketine dâhil edilmek suretiyle petrole ortak hale gelmişlerdir. Bütün bu olayları ve bu gelişmelerin içerisinde Gülbenkyan'ın rolünü ele alan çalışmamızda yerli ve yabancı kaynaklardan istifade edilmiştir. ► This study aims to explore that Calouste Gulbenkian and Turkish Petroleum Company which he was one of the founders. As known, the petroleum activities formed states especially in Middle Eastern countries in the last century. The European and The American great petroleum cartels aware of the importance of petrol in the Middle East and, they struggled to become shareholders of this oil. They tried to get concessions many times, but they failed. On the other hand Turkish Petroleum Company had claimed that they got a concession by Grand Vizier Said Halim Pasha's letter dated 1913. Actually after the Government of Iraq has founded, in 1925, the company got this concession by an agreement. Also, American companies become a partner of the Turkish Petroleum Company in 1928. This work contains all these events and the role of Gulbenkian in these efforts.