İslâmî edebiyatta şaheserler (İstanbul)
868 sayfa
Keywords: “İslâm kültür ve medeniyetinin gelişip serpilmesinde, dinî duygu ve düşüncenin kitleler arasında yaygınlık kazanarak gönülleri fethetmesinde şiir sanatının etkili bir güç olduğunu gören müslüman şâirler, Kurân-ı Kerim’de ifadesini bulan tevhid merkezli varlık anlayışını, dünya görüşünü ve Hz. Peygamber’in (sav) şahsında billurlaşan ahlâkî güzellikleri şiirleştirerek bizlere örneğine az rastlanan çok zengin bir edebî miras bırakmışlardır. Bu çalışmada İslâmî edebiyatın paydaşlarından olup Arapça, Farsça, Türkçe, Kürtçe ve Urduca yazan şâirlerin eserlerinden yapılan seçkiler İslâmî Edebiyatta Şaheserler başlığı altında bir araya getirilmiştir. Bu seçki yapılırken Asr-ı Saâdet’ten beri tarihin akışı içinde müslüman toplumlarca sevilip çok okunan, edebiyat ve sanat çevrelerince büyük takdir toplayan; hatta üzerlerine tahmîsler, şerhler ve nazîreler yazılan, çeşitli zamanlarda dünya kültür dillerine çevrilmiş olan kasîde, gazel, rubâî ve mesnevî türünden eserler tercih edilmiştir. Bu eserde İslâmî edebiyatın başlangıcı olan Arap edebiyatından Ka‘b b. Züheyr’in Bânet Suâd (Kasîde-i Bürde) kasîdesi, Bûsirî’nin Kasîde-i Bürde’si ve Ahmed Şevkî’nin ona yazdığı nazire, İbnü’l-Fârız ile Tilimsânî’nin Hamriyye kasîdeleri, İbnü’n-Nahvî’nin Kasîde-i Münferice’si, İbn-i Sînâ’nın Ruh ile İhtiyarlık kasîdeleri seçilmiştir. Fars edebiyatından ise Ömer Hayyâm’dan rubâîler, Nizâmî’nin Mahzenu’l-Esrâr mesnevîsinden beyitler, Mevlânâ’nın Mesnevî’sinden beyitler ve rubâîlerinden örnekler, Sa‘dî-i Şirâzî’nin Bostân, Şebüsterî’nin Gülşen-i Râz eserlerinden beyitler, Hâfız-ı Şirâzî’nin dîvânından gazeller seçilmiştir. Türk edebiyatından ise Nesîmî’den başlayarak Şeyhî, Avnî (Fatih Sultân Mehmed), Ahmed Paşa, Ali Şîr Nevâî, Necâtî, Fuzûlî, Hayâlî, Muhibbî (Kanûnî Sultan Süleyman), Taşlıcalı Yahyâ, Bâkî, Rûhî-i Bağdâdî, Nef‘î, Şeyhülislâm Yahyâ, Nâilî-i Kadîm, Neşâtî, Niyâzî-i Mısrî, Nâbî, Nedîm, Râgıb Paşa, Şeyh Gâlib, Şinâsî, Ziyâ Paşa, Es‘ad Erbilî, Ahmed Remzî Dede, Yahya Kemal Beyatlı’ya kadar asırlar boyunca Türk şiirinin en güzel örneklerini veren zirve şahsiyetlerden şiirler seçilmiştir. Kürtçe ve Urduca edebiyattan ise Baba Tahir Uryânî, Hâmûşî, Faki-yi Teyran, Melâ-yi Cizrî, Şemseddîn-i Ahlâtî, Ahmet-i Hânî, Tâhir-i Şûşî, Cesîm-i Celîl ile Muhammed İkbâl’in şiirleri seçilmiştir. Seçilen şiirlerin önce orjinâl halî dizilmiş, Türkçe’ye çevirisi verildikten sonra, orada işlenen tema, mâna ve muhteva dikkate alınarak şiirler yeni baştan inşa edilip şiirleştirilmiştir. Türk şâirlerden seçilen şiirlerin ise latinize edilmiş asılları ve güncelleştirilmiş şekilleri karşılıklı sayfalarda verilmiştir. Prof. Dr. Mahmut Kaya tarafından yılların birikimi olarak yeniden inşâ ve terennüm yoluyla yeni bir sese ve güzelliğe bürünen bu şiirler, zengin bir mirasa sahip İslamî edebiyatın lezzetini yeni nesillere taşıyacaktır“ -- Yayıncı.